Κατηγοριοποίηση

Κατάταξη σε σειρές

Βασική αρχή της φιλοσοφίας των Special Olympics από την ίδρυσή τους (1968) έως σήμερα, είναι ότι κάθε αθλητής έχει το δικαίωμα και πρέπει να διαγωνίζεται με ισάξιους αθλητές – αντιπάλους.

Βασισμένα σε αυτή την αρχή, τα Special Olympics έχουν αναπτύξει ένα κανόνα (σύστημα) αξιολόγησης των συμμετεχόντων στους αγώνες, ανάλογα με το άθλημά τους. Στόχος της κατάταξης σε σειρές (κατηγοριοποίησης)  είναι να διαμορφωθούν ομοιόμορφες, ανταγωνιστικές και ενδιαφέρουσες σειρές τόσο για τους συμμετέχοντες αθλητές, όσο και για τους θεατές των αγώνων.

Η αξιολόγηση αυτή ονομάζεται κατάταξη σε σειρές  (divisioning) και βασίζεται στο φύλο, την ηλικία και την ικανότητα (επίδοση του αθλητή). Ο αριθμός των αθλητών (ή των ομάδων) που περιλαμβάνει κάθε σειρά μετά τη κατάταξη κυμαίνεται από 3 (το ελάχιστο) έως 8 (το μεγαλύτερο) αθλητές.

Τα βασικότερα κριτήρια (κατά προτεραιότητα), με τα οποία γίνεται η κατάταξη είναι:

• Το πρώτο κριτήριο της κατηγοριοποίησης είναι το φύλο του αθλητή. Κάθε αθλητής αγωνίζεται με αθλητές ιδίου φύλου. Ο κανόνας αυτός γίνεται να παραβιαστεί όταν σε ένα αγώνισμα δεν υπάρχουν αθλητές ενός φύλου να σχηματίσουν μια σειρά αμιγή. Τότε σχηματίζεται μια μικτή σειρά που διαγωνίζεται στη κατηγορία των ανδρών. Το ίδιο συμβαίνει και στα ομαδικά αθλήματα αν είναι μεικτή. Έστω και ένας άνδρας αθλητής να υπάρχει σε μια ομάδα, αυτή κατατάσσεται στη κατηγορία των ανδρών.
• Οι ηλικιακές κατηγορίες  στα Special Olympics είναι συνήθως 8-11, 12-15, 16-21, 22-30 και άνω των 30 ετών. Αν και τα γκρουπ αυτά διαφοροποιούνται στα ομαδικά αθλήματα αλλά και σε κάποια ατομικά, συνήθως αποτελούν ξεχωριστές κατηγορίες στους αγώνες. Ο κανόνας αυτός είναι δυνατό να παραβιαστεί αν δεν υπάρχει επαρκής αριθμός αθλητών για δίκαιη κατάταξη 8-σε μια ηλικιακή κατηγορία. 
• Η επίδοση – ικανότητα του αθλητή. Κατά τη διαδικασία της κατάταξης σε σειρές των αθλητών γίνεται αξιολόγηση της επίδοσης – ικανότητάς τους. Η αξιολόγηση βασίζεται σε αριθμητικά κριτήρια (για αθλήματα επίδοσης), παρατήρηση (σε ομαδικά κλπ αθλήματα), βαθμολογίας (σε αθλήματα με βαθμολογία όπως για παράδειγμα η γυμναστική) και σε προ - δηλωμένη ικανότητα – επίδοση (πχ σε δρόμους μεγάλων αποστάσεων. Σε γενικές γραμμές επιδιώκεται η επίδοση του πρώτου κάθε σειράς να μην απέχει περισσότερο του 10% αυτής του τελευταίου αθλητή χωρίς όμως αυτό να αποτελεί κανόνα καθώς το ποσοστό μπορεί να μεταβληθεί ανάλογα το σπορ, το επίπεδο των αγώνων (τοπικό, εθνικό κλπ) και τον αριθμό συμμετοχής.

Μερικά ακόμη σημεία αναφοράς σχετικά με τη κατάταξη σε σειρές:

• Η κατάταξη σε σειρές είναι διαδικασία που στοχεύει στην ισότιμη συμμετοχή όλων των αθλητών. Υπό αυτή την έννοια είναι απαραίτητο να ακολουθείται σε κάθε αγώνα και σπορ όταν είναι δυνατό.
• Επί των αποφάσεων της ομάδας κατηγοριοποίησης δεν μπορεί να γίνει ένσταση. Αν όμως η ομάδα διαπιστώσει κατά τη πορεία των αγώνων ότι κάποιος αθλητής ή κάποια ομάδα ευνοείται ή αδικείται από τη κατάταξη μπορεί να προβεί σε διορθωτικές ενέργειες.
• Οι προπονητές των αθλητών οφείλουν να συμβουλεύουν και να ωθούν τους αθλητές τους να αγωνίζονται με το καλύτερο εαυτό τους σε κάθε αγώνα προκριματικό (κατάταξης)  ή τελικό. Σε αντίθετη περίπτωση οι αθλητές κινδυνεύουν να αποκλειστούν σύμφωνα με το κανονισμό του ¨ποσοστού ειλικρίνειας¨.  

Όλα τα παραπάνω αναφέρονται στους επίσημους κανονισμούς των Special Olympics International και ιδιαίτερα στο  ¨ Άρθρο Α΄¨ (article I). Για περισσότερες πληροφορίες ανατρέξτε στο www.specialolympics.org/sportsrules